{"id":189,"date":"2023-01-02T14:19:00","date_gmt":"2023-01-02T13:19:00","guid":{"rendered":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/?p=189"},"modified":"2025-06-11T14:20:39","modified_gmt":"2025-06-11T12:20:39","slug":"losy-powstancow-i-potomkow-obywateli-i-rzeczypospolitej-w-postanowieniach-traktatu-ryskiego-z-1921-r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/losy-powstancow-i-potomkow-obywateli-i-rzeczypospolitej-w-postanowieniach-traktatu-ryskiego-z-1921-r\/","title":{"rendered":"Losy powsta\u0144c\u00f3w i potomk\u00f3w obywateli I Rzeczypospolitej w postanowieniach Traktatu ryskiego z 1921 r."},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Traktat ryski z 18 marca 1921 r. (Dz.U. Nr 49, poz. 300) zako\u0144czy\u0142 oficjalnie wojn\u0119 polsko-bolszewick\u0105, kt\u00f3ra toczy\u0142a si\u0119 w latach 1919-1920. Sygnatariuszami aktu by\u0142y: (II) Rzeczpospolita, Rosja Radziecka oraz Ukrai\u0144ska Socjalistyczna Republika Radziecka. Pok\u00f3j by\u0142 poprzedzony negocjacjami- mia\u0142y one miejsce pocz\u0105tkowo w Mi\u0144sku, a nast\u0119pnie na terytorium Rygi. Stronnictwo polskie, reprezentowane w g\u0142\u00f3wnej mierze przez \u015brodowiska prawicowe, po zwyci\u0119stwie w Bitwie Warszawskiej znalaz\u0142o si\u0119 w lepszej pozycji wyj\u015bciowej w trakcie prowadzonych pertraktacji. Jako przedstawicieli Rzeczypospolitej do Rygi wys\u0142ano: Jana D\u0105bskiego, Henryka Strasburgera i Leona Wasilewskiego. Podpisany finalnie w 1921 r. traktat traktowa\u0142 w g\u0142\u00f3wnej mierze o przebiegu spornych granic. Nale\u017cy jednak zauwa\u017cy\u0107, i\u017c regulowa\u0142 on dodatkowo inne sporne kwestie, takie jak na przyk\u0142ad posiadanie obywatelstwa polskiego w przypadku os\u00f3b znajduj\u0105cych si\u0119 na obszarze wp\u0142yw\u00f3w radzieckich.<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z postanowieniami ww. aktu o obywatelstwo polskie mog\u0142y si\u0119 stara\u0107 osoby znajduj\u0105ce si\u0119 na obszarach kontrolowanych przez Rosj\u0119 Radzieck\u0105, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142y 18. rok \u017cycia i 1 sierpnia 1919 by\u0142y zameldowane na terenie dawnego Kr\u00f3lestwa Polskiego. Co wi\u0119cej, do Rzeczypospolitej mogli wyjecha\u0107 tak\u017ce potomkowie powsta\u0144c\u00f3w zes\u0142anych w latach 1830\u20131865 oraz wszyscy, kt\u00f3rzy udowodnili, \u017ce s\u0105 nie dalej ni\u017c w trzecim pokoleniu potomkami os\u00f3b, kt\u00f3re stale zamieszkiwa\u0142y na terytorium dawnej I Rzeczypospolitej. Nale\u017cy jednak podkre\u015bli\u0107, i\u017c osoby spe\u0142niaj\u0105ce ww. przes\u0142anki mieli tylko rok na z\u0142o\u017cenie o\u015bwiadczenia o wyborze obywatelstwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Co nale\u017cy dodatkowo zaznaczy\u0107 to to, \u017ce Art. VI traktatu ryskiego w rzeczywisto\u015bci ogranicza\u0142 mo\u017cliwo\u015bci wyboru opcji obywatelstwa polskiego i w znacznej mierze przyczyni\u0142 si\u0119 do blokowania przez w\u0142adze rosyjskie wyjazd\u00f3w na terytorium II Rzeczypospolitej. Grupa kwalifikowana jako potomkowie uczestnik\u00f3w walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 w latach 1830\u20131865 musia\u0142a bowiem udowadnia\u0107 i wykazywa\u0107 urz\u0119dnikom sowieckim swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 lub te\u017c u\u017cywanie j\u0119zyka polskiego jako mowy potocznej, kt\u00f3re to mog\u0142yby wskazywa\u0107 na przywi\u0105zanie do polsko\u015bci. Brakowa\u0142o dodatkowo procedury odwo\u0142awczej, z jakiej mogliby skorzysta\u0107 wskazani wnioskodawcy. W efekcie Rosjanie utrudniali masowo wyjazdy do Polski os\u00f3b cywilnych, a w styczniu 1923 og\u0142osili zako\u0144czenie akcji repatriacyjnej z uwagi na rzekomy brak zg\u0142osze\u0144 zainteresowanej ludno\u015bci. Procedur\u0119 jednak wznowiono, na kr\u00f3tko bo tylko do 1924 r., a to z uwagi na apel ze strony polskiej. \u0141\u0105cznie na terenie rosyjskim z mo\u017cliwo\u015bci przesiedlenia, jak wskazuj\u0105 dane statystyczne, skorzysta\u0142o ok. 1,1 mln os\u00f3b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Traktat ryski z 18 marca 1921 r. (Dz.U. Nr 49, poz. 300) zako\u0144czy\u0142 oficjalnie wojn\u0119 polsko-bolszewick\u0105, kt\u00f3ra toczy\u0142a si\u0119 w latach 1919-1920. Sygnatariuszami aktu by\u0142y: (II) Rzeczpospolita, Rosja Radziecka oraz Ukrai\u0144ska Socjalistyczna Republika Radziecka. Pok\u00f3j by\u0142 poprzedzony negocjacjami- mia\u0142y one miejsce pocz\u0105tkowo w Mi\u0144sku, a nast\u0119pnie na terytorium Rygi. Stronnictwo polskie, reprezentowane w g\u0142\u00f3wnej mierze [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"wp-custom-template-pojedynczy-wpis-pl","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-189","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-pl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=189"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/189\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":190,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/189\/revisions\/190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}