<\/p>\n\n\n\n
Zgodnie z jednym najnowszych orzecze\u0144 Naczelnego S\u0105du Administracyjnego (wyrok z 19 grudnia 2022 r. (II OSK 2095\/21) nie wszystkie c\u00f3rki \u015blubne obywateli polskich, kt\u00f3re pod rz\u0105dami ustawy o obywatelstwie Pa\u0144stwa polskiego z 1920 roku w okresie ma\u0142oletno\u015bci posiada\u0142y podw\u00f3jne obywatelstwo, traci\u0142y obywatelstwo polskie z chwil\u0105 osi\u0105gni\u0119cia pe\u0142noletno\u015bci. Skutek taki nie nast\u0119powa\u0142 wobec tych c\u00f3rek, kt\u00f3re obywatelstwo polskie naby\u0142y p\u00f3\u017aniej ni\u017c obce albo uzyska\u0142y obywatelstwo polskie i obce r\u00f3wnocze\u015bnie (najcz\u0119\u015bciej z chwil\u0105 urodzenia).<\/p>\n\n\n\n
Aktualne mo\u017cna zatem twierdzi\u0107, \u017ce orzecznictwo rozr\u00f3\u017cnia sytuacj\u0119 obywatelstwa ma\u0142oletnich c\u00f3rek pod rz\u0105dami ustawy o obywatelstwie z 1920 roku na 3 kategorie:<\/p>\n\n\n\n
Na temat sytuacji c\u00f3rek \u015blubnych, kt\u00f3re obywatelstwo obce uzyska\u0142y p\u00f3\u017aniej ni\u017c polskie, Naczelny S\u0105d Administracyjny wypowiedzia\u0142 si\u0119 w wyroku z dnia 27 kwietnia 2022 r. (II OSK 1648\/19). S\u0105d przychyli\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas do funkcjonuj\u0105cego wcze\u015bniej w orzecznictwie przez lata pogl\u0105du, \u017ce pod rz\u0105dami ustawy o obywatelstwie Pa\u0144stwa Polskiego z 1920 roku c\u00f3rki \u015blubne obywateli polskich, kt\u00f3re w okresie ma\u0142oletno\u015bci naby\u0142y inne obywatelstwo, traci\u0142y obywatelstwo polskie z chwil\u0105 osi\u0105gni\u0119cia pe\u0142noletno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Przytoczony wyrok zapad\u0142 w sprawie dotycz\u0105cej skar\u017c\u0105cego pochodz\u0105cego z Niemiec, kt\u00f3ry ubiega\u0142 si\u0119 o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego po swojej matce. Matka skar\u017c\u0105cego naby\u0142a obywatelstwo polskie z chwil\u0105 urodzenia, za\u015b w 1948 roku, przed osi\u0105gni\u0119ciem pe\u0142noletno\u015bci, uzyska\u0142a r\u00f3wnie\u017c obywatelstwo Izraela. W post\u0119powaniu administracyjnym i s\u0105dowo-administracyjnym przyj\u0119to, \u017ce zgodnie z przepisami ustawy o obywatelstwie polskim z 1920 roku w wyniku nabycia obcego obywatelstwa matka skar\u017c\u0105cego utraci\u0142a obywatelstwo polskie. Za moment utraty obywatelstwa polskiego przyj\u0119to moment osi\u0105gni\u0119cia przez kobiet\u0119 pe\u0142noletno\u015bci, gdy\u017c wtedy jej obywatelstwo przesta\u0142o by\u0107 uzale\u017cnione od obywatelstwa jej ojca w my\u015bl zasady jednolito\u015bci obywatelstwa rodziny wywodzonej z art. 13 wspomnianej ustawy. Jak zosta\u0142o to wskazane przez Naczelny S\u0105d Administracyjny w uzasadnieniu wyroku: \u201e(\u2026) z chwil\u0105 uzyskania pe\u0142noletno\u015bci, to do niej (a nie do jej rodzic\u00f3w) nale\u017ca\u0142o odnie\u015b\u0107 przes\u0142anki utraty obywatelstwa polskiego\u201d. Utrata polskiego obywatelstwa mia\u0142a wi\u0119c skutek zawieszaj\u0105cy, nast\u0105pi\u0142a p\u00f3\u017aniej ni\u017c nabycie obywatelstwa obcego. S\u0105d odrzuci\u0142 twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej, w my\u015bl kt\u00f3rych osoba, kt\u00f3ra naby\u0142a obce obywatelstwo jako ma\u0142oletnia (gdy dalsze posiadanie przez ni\u0105 polskiego obywatelstwa po ojcu by\u0142o gwarantowane przez zasad\u0119 jednolito\u015bci obywatelstwa rodziny), nie powinna utraci\u0107 obywatelstwa polskiego, nawet gdy z osi\u0105gni\u0119ciem pe\u0142noletno\u015bci status jej obywatelstwa przestawa\u0142 zale\u017ce\u0107 od obywatelstwa ojca, a dawana przez to \u201eochrona\u201d wygasa\u0142a. W wyroku NSA podkre\u015blone zosta\u0142o, i\u017c zasada utraty obywatelstwa polskiego po uzyskaniu obywatelstwa obcego by\u0142a traktowana rygorystycznie i gdyby istnia\u0142 od niej wyj\u0105tek na rzecz os\u00f3b, kt\u00f3re obywatelstwo obce naby\u0142y jako ma\u0142oletni, to zosta\u0142by on wprost wymieniony w ustawie.<\/p>\n\n\n\n
W \u015bwietle powy\u017cszego wyroku nale\u017cy przyj\u0105\u0107, \u017ce pod rz\u0105dami ustawy z 1920 r. \u015blubne c\u00f3rki obywateli polskich, kt\u00f3re w okresie ma\u0142oletno\u015bci naby\u0142y obywatelstwo obce, z chwil\u0105 uko\u0144czenia 18 roku \u017cycia traci\u0142y obywatelstwo polskie. Orzeczenie to dotyczy jednak wy\u0142\u0105cznie sytuacji, gdy \u015blubna c\u00f3rka naby\u0142a obywatelstwo obce p\u00f3\u017aniej ni\u017c obywatelstwo polskie. Na tej podstawie mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce zawieszaj\u0105cy skutek nabycia obcego obywatelstwa w postaci utraty obywatelstwa polskiego z chwil\u0105 osi\u0105gni\u0119cia pe\u0142noletno\u015bci nie wyst\u0119powa\u0142 w przypadku ka\u017cdej \u015blubnej c\u00f3rki z podw\u00f3jnym obywatelstwem, a jedynie takiej, kt\u00f3ra najpierw by\u0142a wy\u0142\u0105cznie obywatelk\u0105 Polski, a nast\u0119pnie tak\u017ce innego pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Natomiast w kwestii c\u00f3rek \u015blubnych, kt\u00f3re nabywa\u0142y obywatelstwo polskie p\u00f3\u017aniej od obcego albo r\u00f3wnocze\u015bnie z nim wypowiedzia\u0142 si\u0119 Naczelny S\u0105d Administracyjny wyroku z 19 grudnia 2022 r. (II OSK 2095\/21), w kt\u00f3rym zosta\u0142 wyra\u017cony pogl\u0105d o braku generalnego zakazu posiadania podw\u00f3jnego obywatelstwa pod rz\u0105dami ustawy o obywatelstwie polskim (komentowanego na naszej stronie w sierpniu 2023 roku). W przedmiotowym orzeczeniu s\u0105d wprost wskaza\u0142, \u017ce: \u201eAby zi\u015bci\u0142a si\u0119 przes\u0142anka utraty obywatelstwa polskiego najpierw trzeba by\u0142o naby\u0107 obywatelstwo polskie, a nast\u0119pnie obywatelstwo obce\u201d. Utrata obywatelstwa polskiego nie nast\u0119powa\u0142a wi\u0119c, gdy osoba nabywa\u0142a jednocze\u015bnie obywatelstwo dw\u00f3ch pa\u0144stw (z chwil\u0105 urodzenia na podstawie prawa krwi i prawa ziemi) lub gdy obywatel obcego pa\u0144stwa p\u00f3\u017aniej nabywa\u0142 obywatelstwo polskie.<\/p>\n\n\n\n
Co wi\u0119cej s\u0105d wskaza\u0142 ponadto, \u017ce z normy zawartej w art. 13 ustawy z 1920 roku nie mo\u017cna wywodzi\u0107 nakazu stosowania w tym przypadku zasady zawieszenia skutku utraty obywatelstwa. W zwi\u0105zku z tym nale\u017cy stwierdzi\u0107, \u017ce jednoczesne nabycie przez ma\u0142oletniego obywatelstwa obcego i polskiego albo nabycie obywatelstwa polskiego po obywatelstwie obcym nie powoduje utraty obywatelstwa polskiego ani ze skutkiem natychmiastowym, ani pod warunkiem zawieszaj\u0105cym \u2013 po osi\u0105gni\u0119ciu pe\u0142noletnio\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Przedmiotowy wyrok jest niezwykle istotny w sprawach obywatelstwa polskiego ma\u0142oletnich c\u00f3rek obywateli Polski, kt\u00f3re naby\u0142y obywatelstwo obce i osi\u0105ga\u0142y pe\u0142noletno\u015b\u0107 w czasie obowi\u0105zywania ustawy z 1920 roku. W wielu sytuacjach, gdy potomkowie tych kobiet wywodzili od nich swoje polskie obywatelstwo i ubiegali si\u0119 o potwierdzenie tego faktu, spotykali si\u0119 z decyzjami odmownymi \u2013 przyjmowano bowiem, \u017ce w sytuacjach nabycia przez ma\u0142oletni\u0105 obcego obywatelstwa bezwzgl\u0119dnie traci\u0142a ona obywatelstwo polskie ze skutkiem zawieszaj\u0105cym, bez rozr\u00f3\u017cnienia na kolejno\u015b\u0107 nabycia obywatelstwa polskiego i obcego. Wed\u0142ug dominuj\u0105cego obecnie w orzecznictwie pogl\u0105du, c\u00f3rek obywateli polskich, w odr\u00f3\u017cnieniu od syn\u00f3w, przed utrat\u0105 polskiego obywatelstwa z osi\u0105gni\u0119ciem pe\u0142noletno\u015bci nie chroni\u0142 obowi\u0105zek pe\u0142nienia s\u0142u\u017cby wojskowej. Dlatego wskazanie, \u017ce skutek utraty obywatelstwa polskiego zale\u017cy od tego, czy obywatelstwo obce zosta\u0142o nabyte wcze\u015bniej, p\u00f3\u017aniej czy jednocze\u015bnie z polskim, stanowi prze\u0142om w sytuacji ma\u0142oletnich c\u00f3rek polskich obywateli.<\/p>\n\n\n\n
W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w niepe\u0142noletnie dzieci polskich obywateli uzyskiwa\u0142y obywatelstwo polskie jednocze\u015bnie z obcym \u2013 z chwil\u0105 urodzenia (jedno obywatelstwo na podstawie ius soli, drugie \u2013 ius sanguinis). Zgodnie z najnowszym orzecznictwem nie utraci\u0142y one w tej sytuacji obywatelstwa polskiego, a wi\u0119c ich potomkowie maj\u0105 szanse ubiega\u0107 si\u0119 o potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego na tej podstawie.<\/p>\n\n\n\n
Justyna D\u0105browska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zgodnie z jednym najnowszych orzecze\u0144 Naczelnego S\u0105du Administracyjnego (wyrok z 19 grudnia 2022 r. (II OSK 2095\/21) nie wszystkie c\u00f3rki \u015blubne obywateli polskich, kt\u00f3re pod rz\u0105dami ustawy o obywatelstwie Pa\u0144stwa polskiego z 1920 roku w okresie ma\u0142oletno\u015bci posiada\u0142y podw\u00f3jne obywatelstwo, traci\u0142y obywatelstwo polskie z chwil\u0105 osi\u0105gni\u0119cia pe\u0142noletno\u015bci. Skutek taki nie nast\u0119powa\u0142 wobec tych c\u00f3rek, kt\u00f3re […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"wp-custom-template-pojedynczy-wpis-pl","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-205","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-pl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/205","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=205"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/205\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":207,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/205\/revisions\/207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}