Status: <\/strong><\/p>\n\n\n\n orzeczenie prawomocne <\/p>\n\n\n\n TEZA aktualna<\/p>\n\n\n\n Okoliczno\u015b\u0107, \u017ce dziadkowie wnioskodawcy nigdy nie z\u0142o\u017cyli o\u015bwiadczenia o zrzeczeniu si\u0119 obywatelstwa polskiego, nie ma znaczenia w \u015bwietle jednoznacznego brzmienia cytowanego powy\u017cej art. 4 pkt 2 ustawy z 19 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 1951 r. Nr 4, poz. 25). Nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie r\u00f3wnie\u017c pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego dziadkowie strony mieszkali za granic\u0105 w dacie wej\u015bcia w \u017cycie tego przepisu. S\u0105d administracyjny w toku post\u0119powania w sprawie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego nie bada legalno\u015bci przesiedle\u0144 przodk\u00f3w wnioskodawcy, a jedynie przes\u0142anki nabycia lub utraty obywatelstwa przez wnioskodawc\u0119 lub jego przodk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n UZASADNIENIE<\/p>\n\n\n\n Sk\u0142ad orzekaj\u0105cy<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przewodnicz\u0105cy: S\u0119dzia NSA Jacek Chlebny (spr.).<\/p>\n\n\n\n S\u0119dziowie: NSA Jerzy Stankowski, del. WSA Grzegorz Antas.<\/p>\n\n\n\n Sentencja<\/strong><\/p>\n\n\n\n Naczelny S\u0105d Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 18 wrze\u015bnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Og\u00f3lnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z.K. od wyroku Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2024 r. sygn. akt VII SA\/Wa 68\/24 w sprawie ze skargi Z.K. na decyzj\u0119 Ministra Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji z dnia 7 listopada 2023 r. znak: DOiR-I.6270.104.2023.AK w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego oddala skarg\u0119 kasacyjn\u0105<\/p>\n\n\n\n Uzasadnienie faktyczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wojew\u00f3dzki S\u0105d Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 marca 2024 r., sygn. akt VII SA\/Wa 68\/24 oddali\u0142 skarg\u0119 Z.K. na decyzj\u0119 Ministra Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji (dalej: Minister lub organ II instancji) z 7 listopada 2023 r. o odmowie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego.<\/p>\n\n\n\n Wyrok zosta\u0142 wydany w nast\u0119puj\u0105cym stanie faktycznym i prawnym sprawy.<\/p>\n\n\n\n Z.K. (dalej: wnioskodawca lub skar\u017c\u0105cy) zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do organu z wnioskiem o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. W uzasadnieniu tego wniosku wyja\u015bni\u0142, \u017ce polskie obywatelstwo wywodzi po dziadku i babce ze strony ojca, tj. D.K. i Z.K., kt\u00f3rzy posiadali obywatelstwo polskie. Dziadek wnioskodawcy urodzi\u0142 si\u0119 w (…) r., mieszka\u0142 w miejscowo\u015bci B. W (…) r. zosta\u0142 przesiedlony do ZSRR. Zamieszka\u0142 w D. (d. USRR, obecnie Ukraina). Nie powr\u00f3ci\u0142 ju\u017c do Polski. Babcia wnioskodawcy urodzi\u0142a si\u0119 w D. Ojciec wnioskodawcy B.K. urodzi\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w D. (w (…) r.). Tam urodzi\u0142 si\u0119 te\u017c w (…) r. wnioskodawca (legitymuje si\u0119 paszportem ukrai\u0144skim).<\/p>\n\n\n\n Wojewoda Warmi\u0144sko-Mazurski (dalej: Wojewoda lub organ I instancji) decyzj\u0105 z 25 wrze\u015bnia 2023 r. odm\u00f3wi\u0142 potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez Z.K. W ocenie organu I instancji zar\u00f3wno dziadkowie wnioskodawcy, jak i jego ojciec, utracili obywatelstwo polskie na podstawie art. 4 pkt 1 ustawy z 19 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 1951 r. Nr 4, poz. 25, dalej: ustawa o obywatelstwie z 1951 r.) w zwi\u0105zku z art. 1 i art. 7 ust. 2 Konwencji mi\u0119dzy Rz\u0105dem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rz\u0105dem Zwi\u0105zku Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie uregulowania obywatelstwa os\u00f3b o podw\u00f3jnym obywatelstwie, podpisanej w Warszawie w dniu 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. z 1958 r. Nr 32, poz. 143, dalej: Konwencja z 1958 r.). Wymienieni wy\u017cej przodkowie wnioskodawcy posiadali polskie obywatelstwo a\u017c do 8 maja 1959 r., kiedy to min\u0105\u0142 termin na sk\u0142adanie o\u015bwiadcze\u0144 o wyborze obywatelstwa, o kt\u00f3rym mowa w art. 2 Konwencji z 1958 r. i zostali uznani za obywateli tego pa\u0144stwa, na terenie kt\u00f3rego zamieszkiwali (ZSRR). Spe\u0142ni\u0142a si\u0119 wtedy w stosunku do nich przes\u0142anka utraty obywatelstwa polskiego, o kt\u00f3rej mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o obywatelstwie z 1951 r. Organ I instancji podkre\u015bli\u0142, \u017ce w \u015bwietle przepis\u00f3w Konwencji z 1958 r. nie ma znaczenia, czy osoba mieszka\u0142a na ziemiach utraconych przez Pa\u0144stwo Polskie od urodzenia, czy te\u017c znalaz\u0142a si\u0119 tam na skutek przesiedlenia lub repatriacji.<\/p>\n\n\n\n Odwo\u0142anie z\u0142o\u017cy\u0142 wnioskodawca, podnosz\u0105c, \u017ce jego dziadkowie nigdy dobrowolnie nie zrzekli si\u0119 polskiego obywatelstwa, a do USRR zostali przesiedleni przymusowo i bezprawnie. Zaznaczy\u0142 te\u017c, \u017ce nie wiadomo, czy ZSRR opublikowa\u0142 Konwencj\u0119 z 1958 r. w swoim dzienniku urz\u0119dowym oraz wykona\u0142 jej postanowienia poprzez publikacj\u0119 informacji w prasie. Je\u017celi takiej publikacji nie by\u0142o, trudno ustali\u0107, czy dziadek wnioskodawcy mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 podj\u0119cia decyzji o wyborze obywatelstwa.<\/p>\n\n\n\n Minister decyzj\u0105 z 7 listopada 2023 r. utrzyma\u0142 w mocy decyzj\u0119 Wojewody.<\/p>\n\n\n\n W uzasadnieniu wskaza\u0142, \u017ce w pierwszej kolejno\u015bci zwr\u00f3ci\u0107 nale\u017cy uwag\u0119 na art. 4 pkt 2 ustawy o obywatelstwie z 1951 r., kt\u00f3ry znajduje zastosowanie w sprawie do dziadka wnioskodawcy. W ocenie organu II instancji dziadek i babka wnioskodawcy, a tak\u017ce jego ojciec, jako osoby narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej, zamieszkuj\u0105ce od (…) r. stale za granic\u0105 Polski (tj. na terenie obecnej Ukrainy), utracili obywatelstwo polskie na podstawie art. 4 pkt 2 ustawy o obywatelstwie z 1951 r. Narodowo\u015b\u0107 ukrai\u0144sk\u0105 przodk\u00f3w wnioskodawcy organ II instancji ustali\u0142 na podstawie znajduj\u0105cych si\u0119 w aktach sprawy ukrai\u0144skich akt\u00f3w urodzenia. Minister podkre\u015bli\u0142, \u017ce niezale\u017cnie od spe\u0142nienia przez przodk\u00f3w wnioskodawcy przes\u0142anki utraty obywatelstwa polskiego z art. 4 pkt 2 ustawy o obywatelstwie z 1951 r., s\u0142usznie organ I instancji wykaza\u0142, \u017ce spe\u0142niona jest r\u00f3wnie\u017c przes\u0142anka utraty obywatelstwa z art. 4 pkt 1 tej ustawy w zw. z wej\u015bciem w \u017cycie Konwencji z 1958 r.<\/p>\n\n\n\n W skardze do Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego w Warszawie Z.K. zarzuci\u0142 naruszenie art. 4 pkt 2 ustawy o obywatelstwie z 1951 r. poprzez b\u0142\u0119dne przyj\u0119cie, \u017ce jego dziadkowie byli narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej, a tak\u017ce naruszenie przepis\u00f3w Konwencji z 1958 r. polegaj\u0105ce na tym, \u017ce organy nie ustali\u0142y, czy jego przodkowie mieli \u015bwiadomo\u015b\u0107 wej\u015bcia tej Konwencji w \u017cycie, a co za tym idzie, czy mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia o wyborze obywatelstwa. Podniesiono tak\u017ce zarzuty naruszenia przepis\u00f3w k.p.a. polegaj\u0105ce m.in. na tym, \u017ce organ nie wzi\u0105\u0142 pod uwag\u0119, \u017ce przesiedlenie dziadk\u00f3w wnioskodawcy w 1946 r. nie by\u0142o dobrowolne oraz na tym, \u017ce organ pomin\u0105\u0142 dokumenty dotycz\u0105ce narodowo\u015bci dziadka skar\u017c\u0105cego pochodz\u0105ce z Niemiec, jak r\u00f3wnie\u017c te dotycz\u0105ce siostry dziadka.<\/p>\n\n\n\n Wojew\u00f3dzki S\u0105d Administracyjny w Warszawie oddali\u0142 skarg\u0119, podzielaj\u0105c stanowisko organ\u00f3w. W ocenie S\u0105du I instancji zar\u00f3wno dziadek, jak i ojciec strony oraz sam skar\u017c\u0105cy s\u0105 osobami narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej, o czym \u015bwiadcz\u0105 ukrai\u0144skie akty urodzenia skar\u017c\u0105cego oraz jego rodzic\u00f3w i dziadka, a tak\u017ce akty ma\u0142\u017ce\u0144stwa rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w strony, znajduj\u0105ce si\u0119 w aktach sprawy. S\u0105d podkre\u015bli\u0142, \u017ce akty stanu cywilnego s\u0105 dokumentami urz\u0119dowymi i stanowi\u0105 wystarczaj\u0105c\u0105 podstaw\u0119 do uznania, \u017ce skar\u017c\u0105cy i jego wst\u0119pni s\u0105 narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej. Skoro za\u015b dziadek i ojciec strony w dacie wej\u015bcia w \u017cycie ustawy o obywatelstwie z 1951 r. mieszkali poza granicami Polski i mieli narodowo\u015b\u0107 ukrai\u0144sk\u0105, mia\u0142 do nich zastosowanie art. 4 pkt 2 tej ustawy. Prawid\u0142owo zatem zdaniem S\u0105du organ II instancji stwierdzi\u0142, \u017ce skar\u017c\u0105cy nie m\u00f3g\u0142 naby\u0107 obywatelstwa polskiego, albowiem w dacie jego urodzin nie posiadali go jego rodzice. S\u0105d I instancji podzieli\u0142 te\u017c pogl\u0105d organu II instancji, \u017ce nawet gdyby przyj\u0105\u0107, \u017ce dziadek i ojciec skar\u017c\u0105cego nie utracili polskiego obywatelstwa na podstawie tego przepisu, to wobec wej\u015bcia w \u017cycie Konwencji z 1958 r. utraciliby je na podstawie art. 4 pkt 1 ustawy o obywatelstwie z 1951 r. Konwencja ta ostatecznie uregulowa\u0142a bowiem kwesti\u0119 obywatelstwa os\u00f3b zamieszka\u0142ych na terenie ZSRR, kt\u00f3re posiada\u0142y polskie obywatelstwo.<\/p>\n\n\n\n Skarg\u0119 kasacyjn\u0105 z\u0142o\u017cy\u0142 Z.K., zaskar\u017caj\u0105c wyrok w ca\u0142o\u015bci. Zarzuci\u0142 naruszenie prawa materialnego, tj.:<\/p>\n\n\n\n 1. art. 4 pkt 2 ustawy z 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim poprzez niew\u0142a\u015bciwe zastosowanie polegaj\u0105ce na uznaniu, \u017ce na mocy tego przepisu dziadkowie ojczy\u015bci wnioskodawcy, tj. D.I. i Z.Y., z dniem 19 stycznia 1951 r. utracili obywatelstwo polskie w sytuacji, gdy nie byli narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej i nie mia\u0142 do nich zastosowania art. 4 pkt 2 ustawy o obywatelstwie z 1951 r., nigdy nie zrzekli si\u0119 te\u017c polskiego obywatelstwa;<\/p>\n\n\n\n 2. art. 4 pkt 2 ustawy o obywatelstwie z 1951 r. poprzez niew\u0142a\u015bciwe zastosowanie polegaj\u0105ce na uznaniu, \u017ce na mocy tego przepisu ojciec wnioskodawcy B.K. z dniem 19 stycznia 1951 r. utraci\u0142 obywatelstwo w polskie \u015blad za swoimi rodzicami;<\/p>\n\n\n\n 3. art. 13 ustawy z 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Pa\u0144stwa Polskiego w zw. z art. 4 pkt 2 ustawy o obywatelstwie z 1951 r. poprzez zastosowanie tych przepis\u00f3w w rozpoznawanej sprawie;<\/p>\n\n\n\n 4. art. 15 Powszechnej Deklaracji Praw Cz\u0142owieka z 10 grudnia 1948 r. poprzez niezastosowanie tego przepisu w rozpoznawanej sprawie;<\/p>\n\n\n\n 5. art. 4 ust. 1 Konwencji z 21 stycznia 1958 r. zawartej w Warszawie mi\u0119dzy Rz\u0105dem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rz\u0105dem ZSRR w sprawie uregulowania obywatelstwa os\u00f3b o podw\u00f3jnym obywatelstwie poprzez niew\u0142a\u015bciwe zastosowanie polegaj\u0105ce na uznaniu, \u017ce dziadkowie skar\u017c\u0105cego, a tym samym i ojciec skar\u017c\u0105cego, mieli w dacie wej\u015bcia w \u017cycie tej Konwencji tylko obywatelstwo ZSRR w sytuacji, gdy warunkiem zastosowania przepis\u00f3w tej Konwencji jest ustalenie, \u017ce dana osoba posiada obywatelstwo co najmniej dw\u00f3ch pa\u0144stw; po\u015brednio zatem S\u0105d I instancji przyznaje, \u017ce jeszcze w dniu 8 maja 1958 r. ma\u0142oletni w\u00f3wczas ojciec wnioskodawcy (B.K.) posiada\u0142 obywatelstwo polskie (a co za tym idzie obywatelstwo polskie posiadali wtedy r\u00f3wnie\u017c jego rodzice, dziadkowie wnioskodawcy), S\u0105d I instancji pomin\u0105\u0142 te\u017c kwesti\u0119, czy dziadkowie wnioskodawcy mieli \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce Konwencja wesz\u0142a w \u017cycie, a co za tym idzie, mieli rzeczywist\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 z\u0142o\u017cenia o\u015bwiadczenia w sprawie obywatelstwa.<\/p>\n\n\n\n Podniesiono ponadto zarzuty naruszenia przepis\u00f3w post\u0119powania, kt\u00f3re mia\u0142o wp\u0142yw na wynik sprawy, tj.:<\/p>\n\n\n\n 1. art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o post\u0119powaniu przed s\u0105dami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z p\u00f3\u017an. zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 77 \u00a7 1 i art. 80 k.p.a. polegaj\u0105ce na przyj\u0119ciu, \u017ce dziadkowie ojczy\u015bci wnioskodawcy dobrowolnie opu\u015bcili terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w (…) r. i z uwagi na to, na podstawie ustawy o obywatelstwie z 1951 r., utracili obywatelstwo polskie w sytuacji, gdy masowe przesiedlenia, odbywaj\u0105ce si\u0119 na mocy zawartego w dniu 9 wrze\u015bnia 1944 r. w Lublinie Uk\u0142adu mi\u0119dzy PKWN a Rz\u0105dem USRR w sprawie przesiedlenia ludno\u015bci ukrai\u0144skiej z terytorium Polski do USRR i obywateli polskich z terytorium USRR do Polski, nie by\u0142y dobrowolne, zw\u0142aszcza w odniesieniu do cz\u0142onk\u00f3w rodziny wnioskodawcy, kt\u00f3rzy zostali wywiezieni w spos\u00f3b przymusowy w (…) turze przesiedle\u0144;<\/p>\n\n\n\n 2. art. 151p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 \u00a7 1 i art. 80 k.p.a. polegaj\u0105ce na przyj\u0119ciu, \u017ce dziadek ojczysty i ojciec wnioskodawcy byli narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej w sytuacji, gdy etnicznie byli Polakami, a dziadek po matce, A.S., m\u00f3g\u0142by r\u00f3wnie\u017c zosta\u0107 uznany za osob\u0119 narodowo\u015bci \u017cydowskiej;<\/p>\n\n\n\n 3. art. 151p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 \u00a7 1 i art. 80 k.p.a. polegaj\u0105ce na pomini\u0119ciu dokument\u00f3w dotycz\u0105cych narodowo\u015bci i obywatelstwa dziadka ojczystego wnioskodawcy pochodz\u0105cych z Niemiec, w kt\u00f3rych wskazywano na jego narodowo\u015b\u0107 i obywatelstwo, jak r\u00f3wnie\u017c pomini\u0119ciu dokument\u00f3w dotycz\u0105cych siostry dziadka ojczystego wnioskodawcy, z kt\u00f3rych te\u017c wynika status rodziny, narodowo\u015b\u0107 i obywatelstwo;<\/p>\n\n\n\n 4. art. 141 \u00a7 4 w zw. z art. 151p.p.s.a. poprzez nieuwzgl\u0119dnienie skargi w wyniku niew\u0142a\u015bciwej oceny zebranego materia\u0142u dowodowego;<\/p>\n\n\n\n 5. art. 151p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 \u00a7 1 k.p.a. poprzez przyj\u0119cie, \u017ce organ II instancji prawid\u0142owo rozpozna\u0142 spraw\u0119 w sytuacji, gdy organ II instancji nie dokona\u0142 wszechstronnych ustale\u0144 i b\u0142\u0119dnie przyj\u0105\u0142, \u017ce rodzina skar\u017c\u0105cego by\u0142a narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej;<\/p>\n\n\n\n 6. art. 141 \u00a7 4 w zw. z art. 151p.p.s.a. poprzez brak odniesienia si\u0119 do wszystkich zarzut\u00f3w skargi, co mog\u0142o mie\u0107 istotny wp\u0142yw na wynik sprawy.<\/p>\n\n\n\n Na podstawie tych zarzut\u00f3w wniesiono o uchylenie zaskar\u017conego wyroku i przekazanie sprawy S\u0105dowi I instancji do ponownego rozpoznania, a tak\u017ce zwrot koszt\u00f3w post\u0119powania.<\/p>\n\n\n\n W uzasadnieniu wskazano, \u017ce do wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego do\u0142\u0105czono dokumenty, z kt\u00f3rych wynika\u0142o, \u017ce dziadek ojczysty skar\u017c\u0105cego by\u0142 Polakiem, pobiera\u0142 nauk\u0119 w polskiej szkole, na robotach przymusowych w Niemczech kwalifikowany by\u0142 do os\u00f3b narodowo\u015bci polskiej. Podano, \u017ce siostra dziadka ojczystego wnioskodawcy (M.K.) zosta\u0142a przesiedlona nie do USRR, lecz do (…) – uznano j\u0105 za Polk\u0119. Nie mo\u017cna za\u015b w spos\u00f3b zr\u00f3\u017cnicowany traktowa\u0107 rodze\u0144stwa pochodz\u0105cego od tego samego ojca i matki, nie mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce siostra by\u0142a narodowo\u015bci polskiej, a brat ukrai\u0144skiej. Z tych wzgl\u0119d\u00f3w w ocenie skar\u017c\u0105cego kasacyjnie rodzina jego dziadka nie powinna podlega\u0107 przesiedleniu z Polski i nie powinna podlega\u0107 przepisom Konwencji z 1958 r. Skar\u017c\u0105cy kasacyjnie zwr\u00f3ci\u0142 te\u017c uwag\u0119, \u017ce zgodnie z art. 7 ust. 2 Konwencji z 1958 r. wyb\u00f3r obywatelstwa jednego z pa\u0144stw – stron Konwencji m\u00f3g\u0142 nast\u0105pi\u0107 wprost (poprzez z\u0142o\u017cenie o\u015bwiadczenia o wyborze obywatelstwa, w terminie roku od dnia wej\u015bcia w \u017cycie Konwencji) lub w spos\u00f3b milcz\u0105cy (niez\u0142o\u017cenie tego o\u015bwiadczenia w terminie). Nie wiadomo, czy ZSRR, stosownie do art. 10 Konwencji, opublikowa\u0142 jej tekst w dzienniku urz\u0119dowym i wykona\u0142 jej postanowienia poprzez m.in. publikacj\u0119 tekstu Konwencji w prasie. Je\u015bli takich publikacji nie by\u0142o, to zdaniem skar\u017c\u0105cego kasacyjnie trudno o ustalenie, czy jego dziadek mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 podj\u0119cia decyzji o wyborze obywatelstwa. W ocenie strony skar\u017c\u0105cej kasacyjnie S\u0105d I instancji pomin\u0105\u0142 nies\u0142usznie kontekst historyczny zdarze\u0144 maj\u0105cych miejsce w ZSRR, ra\u017c\u0105ce \u0142amanie norm prawa mi\u0119dzynarodowego i automatyczne narzucanie obywatelstwa osobom zamieszka\u0142ym na terytorium wcielonym do ZSRR.<\/p>\n\n\n\n W pi\u015bmie z 14 czerwca 2024 r. skar\u017c\u0105cy kasacyjnie zrzek\u0142 si\u0119 rozprawy i wni\u00f3s\u0142 o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.<\/p>\n\n\n\n Uzasadnienie prawne<\/strong><\/p>\n\n\n\n Naczelny S\u0105d Administracyjny zwa\u017cy\u0142, co nast\u0119puje:<\/p>\n\n\n\n 1. Skarga kasacyjna nie jest zasadna.<\/p>\n\n\n\n 2. W pierwszej kolejno\u015bci stwierdzi\u0107 nale\u017cy, \u017ce zarzuty skargi kasacyjnej s\u0105 to\u017csame z zarzutami zg\u0142oszonymi przez Z.K. na wcze\u015bniejszym etapie post\u0119powania, tj. w skardze do S\u0105du I instancji, i by\u0142y ju\u017c przedmiotem badania przez ten S\u0105d. Naczelny S\u0105d Administracyjny podziela argumentacj\u0119 Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego w Warszawie zawart\u0105 w zaskar\u017conym wyroku.<\/p>\n\n\n\n Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 4 pkt 2 ustawy o obywatelstwie z 1951 r., albowiem s\u0142usznie organ II instancji i S\u0105d I instancji stwierdzi\u0142y, \u017ce na mocy tego przepisu dziadkowie wnioskodawcy (a w \u015blad za nimi ma\u0142oletni w dniu wej\u015bcia w \u017cycie tej ustawy ich syn, a ojciec wnioskodawcy) utracili obywatelstwo polskie. Stosownie do tego przepisu obywatelem polskim nie jest osoba, kt\u00f3ra wprawdzie w dniu 31 sierpnia 1939 r. mia\u0142a obywatelstwo polskie, jednak mieszka stale za granic\u0105 i jest narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej (lub innej, wymienionej w tym przepisie).<\/p>\n\n\n\n S\u0142usznie organ II instancji i S\u0105d I instancji ustali\u0142y, \u017ce z akt sprawy wynika, i\u017c dziadek i ojciec skar\u017c\u0105cego byli narodowo\u015bci ukrai\u0144skiej. Okoliczno\u015b\u0107 ta wynika jednoznacznie z akt\u00f3w stanu cywilnego, kt\u00f3rych przet\u0142umaczone na j\u0119zyk polski kserokopie wnioskodawca sam przed\u0142o\u017cy\u0142 wraz z wnioskiem do organu. We wszystkich aktach urodzenia i aktach ma\u0142\u017ce\u0144stwa wnioskodawcy i jego przodk\u00f3w w rubryce narodowo\u015b\u0107 widnieje okre\u015blenie ukrai\u0144ska. Z akt sprawy nie wynika, \u017ceby skar\u017c\u0105cy kiedykolwiek pr\u00f3bowa\u0142 podwa\u017ca\u0107 tre\u015b\u0107 tych dokument\u00f3w urz\u0119dowych przed w\u0142a\u015bciwymi organami ukrai\u0144skimi.<\/p>\n\n\n\n Wobec jednoznacznie brzmi\u0105cych dokument\u00f3w urz\u0119dowych, nie mo\u017ce mie\u0107 przes\u0105dzaj\u0105cego znaczenia dla ustalenia tej kwestii fakt, \u017ce siostra dziadka zosta\u0142a przesiedlona nie do ZSRR (na teren obecnej Ukrainy), ale do K., podobnie jak przedstawione kserokopie dokument\u00f3w niemieckich, kt\u00f3re dotyczy\u0142y zatrudnienia (podczas II wojny \u015bwiatowej). Skoro dziadek strony mieszka\u0142 w Polsce do (…) r., to ucz\u0119szczanie do polskiej szko\u0142y r\u00f3wnie\u017c nie mo\u017ce samo w sobie \u015bwiadczy\u0107 o polskiej narodowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Tym samym nie dosz\u0142o r\u00f3wnie\u017c do naruszenia art. 151p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 \u00a7 1 i art. 80 k.p.a.<\/p>\n\n\n\n Okoliczno\u015b\u0107, \u017ce dziadkowie wnioskodawcy nigdy nie z\u0142o\u017cyli o\u015bwiadczenia o zrzeczeniu si\u0119 obywatelstwa polskiego, nie ma znaczenia w \u015bwietle jednoznacznego brzmienia cytowanego powy\u017cej art. 4 pkt 2 ustawy o obywatelstwie z 1951 r. Nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie r\u00f3wnie\u017c pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego dziadkowie strony mieszkali za granic\u0105 w dacie wej\u015bcia w \u017cycie tego przepisu. S\u0105d administracyjny w toku post\u0119powania w sprawie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego nie bada legalno\u015bci przesiedle\u0144 przodk\u00f3w wnioskodawcy, a jedynie przes\u0142anki nabycia lub utraty obywatelstwa przez wnioskodawc\u0119 lub jego przodk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n 3. S\u0105d I instancji nie naruszy\u0142 r\u00f3wnie\u017c art. 4 pkt 1 Konwencji z 1958 r. Przepisy tej Konwencji w powi\u0105zaniu z art. 4 pkt 1 ustawy o obywatelstwie z 1951 r. zosta\u0142y przez organ II instancji i S\u0105d I instancji powo\u0142ane jedynie ubocznie i powinny by\u0107 traktowane jako wzmocnienie argumentacji w przedmiocie utraty obywatelstwa polskiego przez przodk\u00f3w wnioskodawcy. Stwierdzono prawid\u0142owo, \u017ce nawet gdyby stronie uda\u0142o si\u0119 podwa\u017cy\u0107 spe\u0142nienie przes\u0142anek utraty obywatelstwa przez jego przodk\u00f3w na podstawie art. 4 pkt 2 ustawy o obywatelstwie z 1951 r. (co nie mia\u0142o miejsca, jak wskazano powy\u017cej), to i tak nie mog\u0142oby to doprowadzi\u0107 do uznania, \u017ce strona posiada polskie obywatelstwo. Przodkowie strony utraciliby obywatelstwo na podstawie art. 4 pkt 1 ustawy o obywatelstwie z 1951 r. i przepis\u00f3w Konwencji z 1958 r. Skar\u017c\u0105cy sam w toku post\u0119powania przed organami przyzna\u0142, \u017ce jego dziadek i ojciec posiadali obywatelstwo radzieckie. Nie z\u0142o\u017cyli o\u015bwiadcze\u0144 o wyborze polskiego obywatelstwa. Dlatego te\u017c utraciliby polskie obywatelstwo najp\u00f3\u017aniej w 1959 r.<\/p>\n\n\n\n W odniesieniu do zarzut\u00f3w skar\u017c\u0105cego, \u017ce Konwencja z 1958 r. mog\u0142a nie zosta\u0107 nale\u017cycie og\u0142oszona w ZSRR, wskaza\u0107 nale\u017cy, i\u017c NSA jest uprawiony do badania jedynie skutk\u00f3w prawnych, jakie umowa ta wywar\u0142a w polskim porz\u0105dku prawnym. Wprawdzie art. 10 tej Konwencji zawarto postanowienie, \u017ce zostanie ona opublikowana w prasie periodycznej Umawiaj\u0105cych si\u0119 Stron, jednak badanie czy i w jaki spos\u00f3b drugie pa\u0144stwo – strona tej umowy j\u0105 opublikowa\u0142o w dzienniku urz\u0119dowym oraz wykona\u0142o jej postanowienia m.in. poprzez publikacj\u0119 informacji o tej umowie w prasie pozostaje poza zakresem kontroli zar\u00f3wno polskich organ\u00f3w administracji publicznej, jak i polskiego s\u0105du administracyjnego (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2010, II OSK 565\/09).<\/p>\n\n\n\n W tej sytuacji nie s\u0105 zasadne r\u00f3wnie\u017c zarzuty naruszenia art. 141 \u00a7 4 w zw. z art. 151p.p.s.a.<\/p>\n\n\n\n 4. Maj\u0105c na uwadze powy\u017csze, Naczelny S\u0105d Administracyjny na podstawie art. 184p.p.s.a. oddali\u0142 skarg\u0119 kasacyjn\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" LEX nr 3930593 Wyrok Naczelnego S\u0105du Administracyjnego z dnia 18 wrze\u015bnia 2025 r. II OSK 1805\/24 Ustalenie utraty obywatelstwa polskiego przez przodk\u00f3w osoby ubiegaj\u0105cej si\u0119 o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego na podstawie przepis\u00f3w ustawy z 1951 r. Status: orzeczenie prawomocne TEZA aktualna Okoliczno\u015b\u0107, \u017ce dziadkowie wnioskodawcy nigdy nie z\u0142o\u017cyli o\u015bwiadczenia o zrzeczeniu si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"wp-custom-template-orzeczenie-pl","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-289","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-orzecznictwo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=289"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":290,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289\/revisions\/290"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}