OSP 2016\/2\/14<\/p>\n\n\n\n
Wyrok<\/p>\n\n\n\n
Naczelnego S\u0105du Administracyjnego<\/p>\n\n\n\n
z dnia 6 maja 2015 r.<\/p>\n\n\n\n
II OSK 2371\/13<\/p>\n\n\n\n
Sk\u0142ad orzekaj\u0105cy<\/strong><\/p>\n\n\n\n Przewodnicz\u0105cy: S\u0119dzia NSA Jacek Chlebny (spr.).<\/p>\n\n\n\n S\u0119dziowie: NSA Andrzej Jurkiewicz, del. WSA Arkadiusz Blew\u0105zka.<\/p>\n\n\n\n Sentencja<\/strong><\/p>\n\n\n\n Naczelny S\u0105d Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Og\u00f3lnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2013 r. sygn. akt IV SA\/Wa 880\/13 w sprawie ze skargi D. K. na decyzj\u0119 Ministra Spraw Wewn\u0119trznych z dnia (…) lutego 2013 r. nr (…) w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego<\/p>\n\n\n\n 1)<\/strong> uchyla zaskar\u017cony wyrok oraz zaskar\u017con\u0105 decyzj\u0119, <\/p>\n\n\n\n 2)<\/strong> zas\u0105dza od Ministra Spraw Wewn\u0119trznych na rzecz D. K. kwot\u0119 700 z\u0142 (siedemset z\u0142otych) tytu\u0142em zwrotu koszt\u00f3w post\u0119powania, w tym kwot\u0119 340 z\u0142 (trzysta czterdzie\u015bci z\u0142otych) tytu\u0142em zwrotu koszt\u00f3w post\u0119powania kasacyjnego <\/p>\n\n\n\n Uzasadnienie faktyczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n Zaskar\u017conym wyrokiem z 27 czerwca 2013 r. Wojew\u00f3dzki S\u0105d Administracyjny w Warszawie oddali\u0142 skarg\u0119 D. K. na decyzj\u0119 Ministra Spraw Wewn\u0119trznych z (…) lutego 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego.<\/p>\n\n\n\n Wyrok ten zosta\u0142 wydany w nast\u0119puj\u0105cym stanie faktycznym i prawnym sprawy.<\/p>\n\n\n\n Zaskar\u017con\u0105 decyzj\u0105 z (…) lutego 2013 r. Minister Spraw Wewn\u0119trznych, po rozpatrzeniu odwo\u0142ania. utrzyma\u0142 w mocy decyzj\u0119 Wojewody Mazowieckiego z (…) grudnia 2011 r. odmawiaj\u0105c\u0105 stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez D. K.<\/p>\n\n\n\n We wniosku z 14 sierpnia 2011 r. D. K. wni\u00f3s\u0142 na podstawie art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353 z p\u00f3\u017an. zm.) o stwierdzenie posiadania przez niego obywatelstwa polskiego. We wniosku wskaza\u0142, \u017ce jego ojciec B. K. posiada\u0142 polskie obywatelstwo, natomiast matka M. R. nie mia\u0142a polskiego pochodzenia. Organ I instancji ustali\u0142, \u017ce wnioskodawca urodzi\u0142 si\u0119 w dniu (…) sierpnia 1960 r. w (…), jako syn B. K., urodzonego w Polsce i M. z d. R., urodzonej w Estonii. Ojciec wnioskodawcy w czasie II wojny \u015bwiatowej znalaz\u0142 si\u0119 w Niemczech, sk\u0105d w 1950 r. wyjecha\u0142 na sta\u0142e do USA. Rodzice wnioskodawcy zawarli zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski w dniu 12 sierpnia 1952 r. w (…). Ojciec wnioskodawcy naby\u0142 obywatelstwo USA w dniu 3 kwietnia 1956 r., a matka w dniu 5 marca 1957 r. Organ I instancji ustali\u0142, \u017ce ojciec wnioskodawcy w chwili jego narodzin posiada\u0142 obywatelstwo polskie, kt\u00f3re naby\u0142 zgodnie z art. 4 i 5 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Pa\u0144stwa Polskiego (Dz. U. RP Nr 7, poz. 44 z p\u00f3\u017an. zm.). Organ stwierdzi\u0142, \u017ce brak jest dowod\u00f3w, skutkuj\u0105cych utrat\u0105 obywatelstwa polskiego przez ojca wnioskodawcy w zwi\u0105zku z nabyciem przez niego obywatelstwa USA. W konsekwencji uzna\u0142, \u017ce wnioskodawca naby\u0142 obywatelstwo polskie przez urodzenie z ojca b\u0119d\u0105cego obywatelem polskim.<\/p>\n\n\n\n W zwi\u0105zku z faktem, \u017ce w akcie urodzenia matki wnioskodawcy jako jej miejsce urodzenia wskazano Estoni\u0119, organy wzi\u0119\u0142y pod uwag\u0119, \u017ce w dniu 6 sierpnia 1940 r. mia\u0142a miejsce aneksja Estonii przez ZSRR oraz \u017ce obywatele Estonii nabywali obywatelstwo radzieckie z dniem aneksji. Z tych wzgl\u0119d\u00f3w, nie by\u0142o wykluczone, \u017ce znajdowa\u0142y zastosowanie przepisy Konwencji zawartej pomi\u0119dzy Rz\u0105dem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rz\u0105dem Zwi\u0105zku Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie zapobiegania powstawania przypadk\u00f3w podw\u00f3jnego obywatelstwa podpisanej w dniu 31 marca 1965 r. (Dz. U. z 1966 r. Nr 4, poz. 19 z p\u00f3\u017an. zm.), kt\u00f3ra wesz\u0142a w \u017cycie w dniu 30 stycznia 1966 r.<\/p>\n\n\n\n Minister przeprowadzi\u0142 z urz\u0119du dodatkowe post\u0119powanie dowodowe i wyst\u0105pi\u0142 do Ambasady Rzeczpospolitej Polskiej w Tallinie z pro\u015bb\u0105 o pomoc w ustaleniu czy matka wnioskodawcy posiada\u0142a obywatelstwo esto\u0144skie, a nast\u0119pnie naby\u0142a obywatelstwo radzieckie. Odpowiedzi na powy\u017csze udzieli\u0142o Ministerstwo Spraw Zagranicznych Federacji Rosyjskiej, uzyskane za po\u015brednictwem Ambasady Rzeczpospolitej Polskiej w Moskwie, w kt\u00f3rej wskazano, \u017ce zgodnie z pkt 1 Dekretu Prezydium Rady Najwy\u017cszej ZSRR z dnia 7 wrze\u015bnia 1940 r. obywatele Litewskiej, \u0141otewskiej i Esto\u0144skiej Republiki Radzieckiej zamieszkuj\u0105cy na terytorium tych republik uzyskiwali obywatelstwo radzieckie w trybie uznania od dnia w\u0142\u0105czenia wymienionych republik w sk\u0142ad ZSRR. Minister uzyska\u0142 r\u00f3wnie\u017c informacj\u0119, \u017ce matka wnioskodawcy nie widnieje na li\u015bcie os\u00f3b, kt\u00f3re dokona\u0142y przyj\u0119cia rosyjskiego obywatelstwa w plac\u00f3wkach dyplomatycznych b\u0105d\u017a konsularnych Federacji Rosyjskiej. Minister uzna\u0142, \u017ce matka wnioskodawcy w dacie aneksji zamieszkiwa\u0142a w Tallinie i deklarowa\u0142a esto\u0144skie obywatelstwo (dokumentacja ubezpieczeniowa IRO), zatem od dnia aneksji uzyska\u0142a obywatelstwo radzieckie w trybie uznania – niezale\u017cnie czy by\u0142o to uznanie dobrowolne, czy wbrew jej woli.<\/p>\n\n\n\n Minister stwierdzi\u0142, \u017ce w dacie narodzin wnioskodawcy jego ojciec posiada\u0142 obywatelstwo polskie, a matka obywatelstwo radzieckie, zatem wnioskodawca po ojcu naby\u0142 obywatelstwo polskie, a po matce radzieckie. W tej sytuacji rodzice wnioskodawcy zgodnie z art. 2 Konwencji zobowi\u0105zani byli do wyboru w drodze z\u0142o\u017cenia zgodnego o\u015bwiadczenia o wyborze dla niego obywatelstwa – w terminie do 30 stycznia 1967 r. Rodzice wnioskodawcy takiego o\u015bwiadczenia w powy\u017cszym terminie nie z\u0142o\u017cyli. W konsekwencji Minister uzna\u0142, \u017ce z uwagi na urodzenie wnioskodawcy na terytorium USA (pa\u0144stwa trzeciego) oraz fakt, \u017ce jego rodzice nie mieli wsp\u00f3lnego miejsca zamieszkania na terytorium \u017cadnej ze stron Konwencji, wnioskodawca po dniu up\u0142ywu terminu na z\u0142o\u017cenie o\u015bwiadczenia o wyborze obywatelstwa zachowa\u0142 wy\u0142\u0105cznie obywatelstwo matki – radzieckie, trac\u0105c polskie obywatelstwo nabyte po ojcu.<\/p>\n\n\n\n W uzasadnieniu wyroku oddalaj\u0105cego skarg\u0119 S\u0105d I instancji wskaza\u0142, \u017ce organy administracji w spos\u00f3b wyczerpuj\u0105cy i rzetelny zebra\u0142y materia\u0142 dowodowy, dokona\u0142y prawid\u0142owej jego oceny pod wzgl\u0119dem zastosowania przepis\u00f3w ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, Konwencji mi\u0119dzy Rz\u0105dem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rz\u0105dem Zwi\u0105zku Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie zapobiegania powstawania przypadk\u00f3w podw\u00f3jnego obywatelstwa podpisanej w dniu 31 marca 1965 r. w Warszawie, a tak\u017ce przepis\u00f3w k.p.a. S\u0105d I instancji podzieli\u0142 argumentacj\u0119 Ministra, \u017ce skar\u017c\u0105cy naby\u0142 obywatelstwo polskie po ojcu i obywatelstwo radzieckie po matce. Wobec niez\u0142o\u017cenia przez jego rodzic\u00f3w zgodnego o\u015bwiadczenia o wyborze obywatelstwa w trybie art. 2 Konwencji oraz faktu, \u017ce rodzice nie mieli wsp\u00f3lnego miejsca zamieszkania na terytorium jednej z umawiaj\u0105cych si\u0119 stron konwencji, jego obywatelstwo zosta\u0142o okre\u015blone w trybie art. 1 ust. 5 Konwencji, co oznacza, \u017ce zachowa\u0142 on obywatelstwo radzieckie po matce, a utraci\u0142 obywatelstwo polskie po ojcu. S\u0105d I instancji wskaza\u0142 ponadto, \u017ce wbrew twierdzeniom skar\u017c\u0105cego, przepisy Konwencji mia\u0142y zastosowanie nie tylko w stosunku do obywateli zamieszkuj\u0105cych terytorium pa\u0144stwa strony tej konwencji, ale r\u00f3wnie\u017c zamieszkuj\u0105cych terytorium pa\u0144stwa trzeciego. Nie podzieli\u0142 argumentacji, \u017ce obywatele by\u0142ego ZSRR emigruj\u0105cy do USA tracili tak, jak obywatele ZSRR emigruj\u0105cy do Izraela – obywatelstwo radzieckie. S\u0105d I instancji stwierdzi\u0142, \u017ce skar\u017c\u0105cy nie przed\u0142o\u017cy\u0142 na poparcie tej tezy wiarygodnych dowod\u00f3w, poza decyzj\u0105 Ministra Spraw Wewn\u0119trznych z (…) lutego 2012 r. wydan\u0105 w odmiennym stanie faktycznym i prawnym.<\/p>\n\n\n\n W skardze kasacyjnej od tego wyroku wniesionej przez D. K. zaskar\u017cono wyrok w ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wnosz\u0105cy skarg\u0119 kasacyjn\u0105 zarzuci\u0142:<\/p>\n\n\n\n 1)<\/strong> niew\u0142a\u015bciwe zastosowanie art. 1 ust. 4 lub 5, art. 2 ust. 1, 2 i 3 Konwencji zawartej mi\u0119dzy Rz\u0105dem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rz\u0105dem Zwi\u0105zku Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie zapobiegania powstawaniu przypadk\u00f3w podw\u00f3jnego obywatelstwa, podpisanej w Warszawie w dniu 31 marca 1965 r. i uznanie na tej podstawie, i\u017c skar\u017c\u0105cy utraci\u0142 obywatelstwo polskie z dniem 30 stycznia 1967 r., <\/p>\n\n\n\n 2)<\/strong> niew\u0142a\u015bciwe zastosowanie art. 17 ust. 4 ustawy o obywatelstwie polskim z dnia 15 lutego 1962 r. poprzez odmow\u0119 stwierdzenia posiadania przez skar\u017c\u0105cego obywatelstwa polskiego, <\/p>\n\n\n\n 3)<\/strong> naruszenie art. 3 \u00a7 1 i 2, art. 134, art. 141 \u00a7 4, art. 145 \u00a7 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151, a tak\u017ce art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o post\u0119powaniu przed s\u0105dami administracyjnymi w zw. z art. 7 , 77 , 80 , 107 \u00a7 3 i art. 138 \u00a7 2 k.p.a. poprzez: a) brak odniesienia si\u0119 do zarzutu skargi w kwestii braku podstaw faktycznych i prawnych do ustalenia nabycia przez skar\u017c\u0105cego i jego matk\u0119 obywatelstwa radzieckiego, b) b\u0142\u0119dne ustalenie, i\u017c skar\u017c\u0105cy i jego matka nabyli obywatelstwo radzieckie, c) nieuwzgl\u0119dnienie zarzutu braku pe\u0142nego zebrania materia\u0142u dowodowego istotnego dla rozstrzygni\u0119cia sprawy w zakresie ustania w trakcie post\u0119powania administracyjnego z urz\u0119du prawnej mo\u017cliwo\u015bci posiadania w okresie istotnym dla rozstrzygni\u0119cia sprawy podw\u00f3jnego obywatelstwa – radzieckiego i ameryka\u0144skiego. <\/p>\n\n\n\n W uzasadnieniu zarzut\u00f3w skargi kasacyjnej skar\u017c\u0105cy zakwestionowa\u0142 nabycie i posiadanie przez jego matk\u0119 w chwili jego urodzenia r\u00f3wnie\u017c obywatelstwa radzieckiego oraz nabycia przez niego obywatelstwa radzieckiego po matce. S\u0105d I instancji nie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do zarzutu skargi, i\u017c w aktach sprawy brak urz\u0119dowego dokumentu potwierdzaj\u0105cego nabycie i posiadanie przez skar\u017c\u0105cego i jego matk\u0119 obywatelstwa radzieckiego. Skar\u017c\u0105cy wskaza\u0142, \u017ce Konwencja z 1965 r. nie mog\u0142a mie\u0107 zastosowania, z uwagi na urodzenie si\u0119 na terytorium USA, posiadanie przez niego i jego rodzic\u00f3w obywatelstwa ameryka\u0144skiego, jak r\u00f3wnie\u017c sta\u0142e zamieszkiwanie na terytorium USA. S\u0105d I instancji odrzuci\u0142 tez\u0119 skar\u017c\u0105cego o braku mo\u017cliwo\u015bci jednoczesnego posiadania obywatelstwa ZSRR i USA. Zdaniem skar\u017c\u0105cego organ administracji mia\u0142 obowi\u0105zek z urz\u0119du ustali\u0107 wp\u0142yw nabycia obywatelstwa ameryka\u0144skiego na ewentualne posiadanie obywatelstwa radzieckiego, a wyja\u015bnienie tej kwestii mia\u0142o istotne znaczenie dla zastosowania prawa materialnego. Skar\u017c\u0105cy podni\u00f3s\u0142, \u017ce w odniesieniu do obywateli radzieckich emigruj\u0105cych w latach 70-tych XX w. do Izraela organ administracji poczyni\u0142 takie ustalenia, na dow\u00f3d czego skar\u017c\u0105cy do\u0142\u0105czy\u0142 decyzj\u0119 Ministra Spraw Wewn\u0119trznych.<\/p>\n\n\n\n Z powo\u0142anych wzgl\u0119d\u00f3w skar\u017c\u0105cy wni\u00f3s\u0142 o uchylenie w ca\u0142o\u015bci zaskar\u017conego wyroku oraz zaskar\u017conej decyzji Ministra Spraw Wewn\u0119trznych z (…) lutego 2013 r. i utrzymanej ni\u0105 w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego z (…) grudnia 2011 r., a tak\u017ce o zas\u0105dzenie koszt\u00f3w wg norm przepisanych.<\/p>\n\n\n\n Uzasadnienie prawne<\/strong><\/p>\n\n\n\n Naczelny S\u0105d Administracyjny zwa\u017cy\u0142, co nast\u0119puje:<\/p>\n\n\n\n Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy.<\/p>\n\n\n\n Naczelny S\u0105d Administracyjny podziela stanowisko S\u0105du I instancji uznaj\u0105ce za prawid\u0142owe przyj\u0119cie przez Ministra, \u017ce w sprawie nale\u017ca\u0142o wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 fakt historyczny, i\u017c wskutek agresji ZSRR w czasie II wojny \u015bwiatowej na Estoni\u0119 zosta\u0142a ona przekszta\u0142cona w Esto\u0144ska Republik\u0119 Radzieck\u0105 i 6 sierpnia 1940 r. w\u0142\u0105czona w sk\u0142ad terytorium ZSRR. W punkcie 1 za\u0142\u0105czonego do akt sprawy dekretu Prezydium Rady Najwy\u017cszej ZSRR z dnia 7 wrze\u015bnia 1940 r. o trybie uzyskiwania obywatelstwa ZSRR przez obywateli Litewskiej, \u0141otewskiej oraz Esto\u0144skiej Republiki Radzieckiej uznano, \u017ce zgodnie z artyku\u0142em 1 Ustawy „O obywatelstwie Zwi\u0105zku Socjalistycznych Republik Radzieckich” z dnia 19 sierpnia 1938 r. obywatele Litewskiej, \u0141otewskiej i Esto\u0144skiej Republiki Radzieckiej od dnia w\u0142\u0105czenia tych Republik w sk\u0142ad ZSRR s\u0105 obywatelami ZSRR. Jak wynika z nades\u0142anej przez Instytut Pami\u0119ci Narodowej dokumentacji ubezpieczeniowej IRO (International Refugee Organization), matka skar\u017c\u0105cego by\u0142a obywatelk\u0105 Estonii oraz w okresie do lutego 1941 r. zamieszkiwa\u0142a w Tallinie. Z uwagi na utrat\u0119 przez Estoni\u0119 podmiotowo\u015bci w \u015bwietle prawa mi\u0119dzynarodowego jako odr\u0119bnego pa\u0144stwa i w\u0142\u0105czenie jej jako jednej z republik radzieckich do ZSRR, obywatele tej republiki radzieckiej zamieszkuj\u0105cy na jej terenie z dniem aneksji uzyskiwali obywatelstwo ZSRR zgodnie z punktem 1 Dekretu – z mocy prawa. Innymi s\u0142owy, nabycie obywatelstwa radzieckiego stanowi\u0142o konsekwencj\u0119 w\u0142\u0105czenia Estonii do ZSRR i nie by\u0142o uzale\u017cnione od aktu woli osoby uzyskuj\u0105cej to obywatelstwo. W ocenie Naczelnego S\u0105du Administracyjnego S\u0105d I instancji prawid\u0142owo uzna\u0142 za w\u0142a\u015bciwe ustalenia Ministra, \u017ce matka skar\u017c\u0105cego z dniem aneksji Estonii do ZSRR naby\u0142a obywatelstwo radzieckie. Dla wykazania tej okoliczno\u015bci nie by\u0142o zatem konieczne przedstawienie dokumentu urz\u0119dowego, z kt\u00f3rego wynika\u0142by fakt nabycia radzieckiego obywatelstwa przez matk\u0119 skar\u017c\u0105cego. Tak\u017ce okoliczno\u015b\u0107, \u017ce M. R. nie figuruje na li\u015bcie os\u00f3b, kt\u00f3re dokona\u0142y przyj\u0119cia rosyjskiego obywatelstwa w plac\u00f3wkach dyplomatycznych b\u0105d\u017a konsularnych Federacji Rosyjskiej, nie oznacza, i\u017c nie naby\u0142a obywatelstwa radzieckiego.<\/p>\n\n\n\n Zasadniczym zagadnieniem wymagaj\u0105cym wyja\u015bnienia pozostaje, czy matka skar\u017c\u0105cego w chwili jego narodzin posiada\u0142a obywatelstwo radzieckie, czy te\u017c nie utraci\u0142a go wskutek nabycia obywatelstwa ameryka\u0144skiego. W przypadku posiadania przez ni\u0105 obywatelstwa radzieckiego w chwili narodzin skar\u017c\u0105cego naby\u0142by on obywatelstwo radzieckie po matce, posiadaj\u0105c jednocze\u015bnie obywatelstwo polskie po ojcu. W takim przypadku istotne znaczenie maj\u0105 umowy mi\u0119dzynarodowe: Konwencja mi\u0119dzy Rz\u0105dem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i Rz\u0105dem Zwi\u0105zku Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie uregulowania obywatelstwa os\u00f3b o podw\u00f3jnym obywatelstwie podpisana w Warszawie dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 143) oraz Konwencja mi\u0119dzy Rz\u0105dem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rz\u0105dem Zwi\u0105zku Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie zapobiegania powstawaniu przypadk\u00f3w podw\u00f3jnego obywatelstwa podpisana dnia 31 marca 1965 r. (Dz. U. z 1966 r. Nr 4, poz. 19). Druga z wymienionych konwencji zosta\u0142a zawarta z uwagi na fakt, \u017ce Konwencja z 1958 r. nie zawiera\u0142a postanowie\u0144 zapobiegaj\u0105cych powstawaniu przypadk\u00f3w podw\u00f3jnego obywatelstwa. Postanowienia Konwencji z 1965 r. regulowa\u0142y przypadki podw\u00f3jnego obywatelstwa powsta\u0142e przed jej wej\u015bciem w \u017cycie, np. w odniesieniu do dzieci urodzonych po dniu wej\u015bcia w \u017cycie konwencji z 1958 r. z rodzic\u00f3w maj\u0105cych r\u00f3\u017cne obywatelstwo, kt\u00f3re naby\u0142y przez urodzenie si\u0119 obywatelstwo polskie i radzieckie. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma artyku\u0142 1 ust. 5 Konwencji z 1965 r., zgodnie z kt\u00f3rym je\u017celi dziecko urodzi\u0142o si\u0119 na terytorium pa\u0144stwa trzeciego, w\u00f3wczas w przypadku braku zgodnego o\u015bwiadczenia rodzic\u00f3w o wyborze dla niego obywatelstwa b\u0119dzie ono posiada\u0107 wy\u0142\u0105cznie obywatelstwo tej umawiaj\u0105cej si\u0119 strony, na kt\u00f3rej terytorium rodzice mieli wsp\u00f3lne miejsce zamieszkania przed wyjazdem do pa\u0144stwa trzeciego, a gdy nie mieli takiego miejsca zamieszkania, b\u0119dzie posiada\u0107 wy\u0142\u0105cznie obywatelstwo matki. Skar\u017c\u0105cy urodzi\u0142 si\u0119 na terytorium pa\u0144stwa trzeciego (USA), jego rodzice nie z\u0142o\u017cyli w terminie do 30 stycznia 1967 r. o\u015bwiadczenia o wyborze dla niego obywatelstwa ani nie posiadali wsp\u00f3lnego miejsca zamieszkania na terytorium jednej z umawiaj\u0105cych si\u0119 stron przed wyjazdem do pa\u0144stwa trzeciego, dlatego skar\u017c\u0105cy posiada\u0142by wy\u0142\u0105cznie obywatelstwo matki (radzieckie).<\/p>\n\n\n\n Postanowienia Konwencji z 1965 r. nie nasuwaj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci interpretacyjnych, jednak\u017ce ich zastosowanie by\u0142o przedwczesne, z uwagi na niewyja\u015bnienie kwestii, czy matka skar\u017c\u0105cego rzeczywi\u015bcie w chwili jego narodzin posiada\u0142a obywatelstwo radzieckie, i czy nie utraci\u0142a go wskutek nabycia obywatelstwa ameryka\u0144skiego – przed narodzinami skar\u017c\u0105cego.<\/p>\n\n\n\n S\u0105d I instancji nie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do zarzutu skargi dotycz\u0105cego nieprawid\u0142owego ustalenia przez Ministra posiadania przez matk\u0119 skar\u017c\u0105cego w chwili jego urodzin obywatelstwa radzieckiego. Zarzut ten skar\u017c\u0105cy argumentowa\u0142 tym, \u017ce urodzi\u0142 si\u0119 na terytorium USA, jego rodzice mieszkali na terytorium Stan\u00f3w Zjednoczonych i w chwili wej\u015bcia w \u017cycie Konwencji z 1965 r. posiadali uprzednio nabyte obywatelstwo ameryka\u0144skie. Jak twierdzi skar\u017c\u0105cy, w ZSRR obowi\u0105zywa\u0142a zasada wy\u0142\u0105czno\u015bci obywatelstwa radzieckiego i nieuznawania jednocze\u015bnie obywatelstwa pa\u0144stwa obcego, w konsekwencji osoby emigruj\u0105ce do USA i nabywaj\u0105ce obywatelstwo tego kraju by\u0142y traktowane jako osoby, kt\u00f3re utraci\u0142y obywatelstwo ZSRR w momencie opuszczenia kraju. Nieprawid\u0142owe jest stanowisko S\u0105du I instancji, i\u017c powy\u017cszy zarzut nie zas\u0142ugiwa\u0142 na uwzgl\u0119dnienie z uwagi na fakt, \u017ce skar\u017c\u0105cy nie wykaza\u0142 okoliczno\u015bci, \u017ce wskutek emigracji do USA i nabycia ameryka\u0144skiego obywatelstwa jego matka utraci\u0142a obywatelstwo radzieckie. W ocenie Naczelnego S\u0105du Administracyjnego, s\u0142uszny jest pogl\u0105d skar\u017c\u0105cego, \u017ce kwestia wp\u0142ywu nabycia obywatelstwa ameryka\u0144skiego na ewentualne posiadanie obywatelstwa radzieckiego powinna zosta\u0107 ustalona przez Ministra z urz\u0119du, a zaniechanie tego stanowi\u0142o naruszenie przepis\u00f3w post\u0119powania. Naczelny S\u0105d Administracyjny podziela stanowisko wyra\u017cone w skardze kasacyjnej, \u017ce ustalenie to dotyczy\u0142o tekstu prawa obcego, a konkretnie prawa ZSRR dotycz\u0105cego obywatelstwa, w szczeg\u00f3lno\u015bci ewentualnych przes\u0142anek jego utraty np. wskutek nabycia obywatelstwa obcego. Nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 tego, \u017ce skar\u017c\u0105cy do skargi za\u0142\u0105czy\u0142 decyzj\u0119 Ministra Spraw Wewn\u0119trznych z (…) lutego 2012 r. wydan\u0105 w innej sprawie, z kt\u00f3rej wynika, \u017ce organ w ramach post\u0119powania dowodowego, zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Kierownika Wydzia\u0142u Konsularnego Ambasady Rzeczpospolitej Polskiej w Moskwie z pro\u015bb\u0105 o informacj\u0119, czy obywatel ZSRR, kt\u00f3ry w 1975 r. emigrowa\u0142 na pobyt sta\u0142y do Izraela i nabywa\u0142 obywatelstwo izraelskie traci\u0142 obywatelstwo radzieckie. Udzielono odpowiedzi, \u017ce obywatele radzieccy emigruj\u0105cy do Izraela traktowani byli jako osoby, kt\u00f3re utraci\u0142y obywatelstwo ZSRR w momencie opuszczenia kraju. Zasadne s\u0105 zatem w\u0105tpliwo\u015bci skar\u017c\u0105cego, czy nie istnia\u0142a analogiczna sytuacja w odniesieniu do obywateli radzieckich emigruj\u0105cych do USA. Bez wyja\u015bnienia powy\u017cszej kwestii nieusprawiedliwione by\u0142o stwierdzenie, \u017ce matka skar\u017c\u0105cego w chwili jego narodzin posiada\u0142a obywatelstwo radzieckie. W konsekwencji niezasadnie zastosowano Konwencj\u0119 z 1965 r. i uznano, \u017ce na podstawie jej postanowie\u0144 skar\u017c\u0105cy posiada obywatelstwo radzieckie po matce oraz \u017ce utraci\u0142 obywatelstwo polskie nabyte po ojcu.<\/p>\n\n\n\n Maj\u0105c na uwadze dostrze\u017cone wady przeprowadzonego post\u0119powania, uzna\u0107 nale\u017cy, \u017ce zaskar\u017cony wyrok zosta\u0142 wydany z naruszeniem wskazanych w skardze kasacyjnej przepis\u00f3w (art. 145 \u00a7 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zwi\u0105zku z art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 \u00a7 3 i art. 138 \u00a7 2 k.p.a.). Wbrew odmiennemu stanowisku S\u0105du I instancji, wynik poddanego kontroli s\u0105dowej post\u0119powania administracyjnego nie pozwala\u0142 bowiem na przyj\u0119cie ustalenia, zgodnie z kt\u00f3rym matka skar\u017c\u0105cego (M. K. z d. R.) w chwili jego narodzin posiada\u0142a obywatelstwo radzieckie, poniewa\u017c nie wyja\u015bniono kwestii, czy nie utraci\u0142a tego obywatelstwa wskutek nabycia obywatelstwa ameryka\u0144skiego. Dopiero jednoznaczne ustalenie, \u017ce w chwili narodzin skar\u017c\u0105cego posiada\u0142a obywatelstwo radzieckie mog\u0142o prowadzi\u0107 do zastosowania w sprawie przepis\u00f3w prawa materialnego – artyku\u0142u 2 ust. 3 w zw. z artyku\u0142em 1 ust. 5 Konwencji z 1965 r. i w konsekwencji uznanie, \u017ce skar\u017c\u0105cy naby\u0142 obywatelstwo radzieckie po matce i utraci\u0142 obywatelstwo polskie nabyte po ojcu. Wobec niestwierdzenia naruszenia przez S\u0105d I instancji przepis\u00f3w post\u0119powania s\u0105dowoadministracyjnego, Naczelny S\u0105d Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchyli\u0142 zaskar\u017cony wyrok i rozpozna\u0142 skarg\u0119 na decyzj\u0119 Ministra Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji z (…) lutego 2013 r. w wyniku czego uzna\u0142 za zasadne – na podstawie art. 145 \u00a7 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – skarg\u0119 uwzgl\u0119dni\u0107, uchylaj\u0105c zaskar\u017con\u0105 decyzj\u0119. W toku ponownego rozpoznania sprawy Minister uwzgl\u0119dni ocen\u0119 prawn\u0105 i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku.<\/p>\n\n\n\n Zwrot koszt\u00f3w post\u0119powania kasacyjnego Naczelny S\u0105d Administracyjny zas\u0105dzi\u0142 w oparciu o art. 203 pkt 1 p.p.s.a. O kosztach post\u0119powania przed S\u0105dem I instancji orzeczono na podstawie art. 200 w zwi\u0105zku z art. 188 i art. 193 p.p.s.a.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" OSP 2016\/2\/14 Wyrok Naczelnego S\u0105du Administracyjnego z dnia 6 maja 2015 r. II OSK 2371\/13 Sk\u0142ad orzekaj\u0105cy Przewodnicz\u0105cy: S\u0119dzia NSA Jacek Chlebny (spr.). S\u0119dziowie: NSA Andrzej Jurkiewicz, del. WSA Arkadiusz Blew\u0105zka. Sentencja Naczelny S\u0105d Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Og\u00f3lnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojew\u00f3dzkiego […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"wp-custom-template-orzeczenie-pl","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-304","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-orzecznictwo"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/304","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=304"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/304\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":305,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/304\/revisions\/305"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}