{"id":318,"date":"2026-04-22T14:32:42","date_gmt":"2026-04-22T12:32:42","guid":{"rendered":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/?p=318"},"modified":"2026-04-22T14:32:42","modified_gmt":"2026-04-22T12:32:42","slug":"nabycie-obywatelstwa-polskiego-na-podstawie-konwencji-gornoslaskiejz-1922-r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/nabycie-obywatelstwa-polskiego-na-podstawie-konwencji-gornoslaskiejz-1922-r\/","title":{"rendered":"Nabycie obywatelstwa polskiego na podstawie Konwencji G\u00f3rno\u015bl\u0105skiejz 1922 r"},"content":{"rendered":"\n<p>W sprawach dotycz\u0105cych potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego kluczowe znaczenie mo\u017ce mie\u0107 Konwencja G\u00f3rno\u015bl\u0105ska z 15 maja 1922 r. Cz\u0119\u015b\u0107 II tego aktu w spos\u00f3b szczeg\u00f3\u0142owy regulowa\u0142a skutki zmiany suwerenno\u015bci na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku w zakresie obywatelstwa i prawa zamieszkania.<\/p>\n\n\n\n<p>Zgodnie z art. 25 \u00a7 1 Konwencji, obywatele niemieccy zamieszkali w chwili zmiany suwerenno\u015bci w polskiej cz\u0119\u015bci obszaru plebiscytowego nabywali ipso iure obywatelstwo polskie, trac\u0105c obywatelstwo niemieckie. Decyduj\u0105ce znaczenie mia\u0142o faktyczne \u201ezamieszkanie\u201d, rozumiane jako o\u015brodek \u017cycia osobistego i gospodarczego. Osoby, kt\u00f3re osiedli\u0142y si\u0119 na tym obszarze dopiero po 1 stycznia 1908 r., mog\u0142y naby\u0107 obywatelstwo wy\u0142\u0105cznie na podstawie indywidualnego upowa\u017cnienia w\u0142adz polskich.<\/p>\n\n\n\n<p>Art. 26 rozszerza\u0142 nabycie obywatelstwa na osoby urodzone w polskiej cz\u0119\u015bci obszaru plebiscytowego z rodzic\u00f3w tam zamieszka\u0142ych, tak\u017ce w okre\u015blonych przypadkach mimo przebywania poza tym terenem.<\/p>\n\n\n\n<p>Konwencja przewidywa\u0142a dwuletni termin do wykonania prawa opcji na rzecz obywatelstwa niemieckiego lub polskiego. Skutecznie dokonana opcja wywo\u0142ywa\u0142a konsekwencje r\u00f3wnie\u017c wobec ma\u0142\u017conka i ma\u0142oletnich dzieci.<\/p>\n\n\n\n<p>W doktrynie \u2013 m.in. w analizach Ramusa \u2013 podkre\u015bla si\u0119, \u017ce prawo opcji mia\u0142o charakter osobisty i stanowi\u0142o mechanizm ochrony jednostki w sytuacji zmiany granic pa\u0144stwowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Postanowienia Cz\u0119\u015bci II Konwencji pozostaj\u0105 istotne w post\u0119powaniach o potwierdzenie obywatelstwa polskiego przez potomk\u00f3w os\u00f3b zamieszka\u0142ych na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku w 1922 r. Kluczowe jest ustalenie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>miejsca i daty zamieszkania w chwili zmiany suwerenno\u015bci,<\/li>\n\n\n\n<li>ewentualnego skorzystania z prawa opcji,<\/li>\n\n\n\n<li>skutk\u00f3w opcji wobec cz\u0142onk\u00f3w rodziny.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Sprawy te wymagaj\u0105 szczeg\u00f3\u0142owej analizy materia\u0142u archiwalnego oraz rekonstrukcji historycznego stanu prawnego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W sprawach dotycz\u0105cych potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego kluczowe znaczenie mo\u017ce mie\u0107 Konwencja G\u00f3rno\u015bl\u0105ska z 15 maja 1922 r. Cz\u0119\u015b\u0107 II tego aktu w spos\u00f3b szczeg\u00f3\u0142owy regulowa\u0142a skutki zmiany suwerenno\u015bci na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku w zakresie obywatelstwa i prawa zamieszkania. Zgodnie z art. 25 \u00a7 1 Konwencji, obywatele niemieccy zamieszkali w chwili zmiany suwerenno\u015bci w polskiej cz\u0119\u015bci [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"wp-custom-template-pojedynczy-wpis-pl","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-318","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-pl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/318","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=318"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/318\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":319,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/318\/revisions\/319"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=318"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=318"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/obywatelstwo.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=318"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}