Aktualności

Obywatelstwo polskie a koronawirus

Tylko obywatele polscy mogą bez ograniczeń wjechać do Polski. W związku z epidemią COVID-19 wprowadzono od 15 marca 2020 roku ograniczenia na granicach Polski przy wjeździe do kraju. Oprócz osób posiadających obywatelstwo polskie wjechać do Polski mogą tylko:

  • cudzoziemcy, którzy są małżonkami albo dziećmi obywateli RP albo pozostają pod stałą opieką obywateli RP;
  • cudzoziemcy posiadający Kartę Polaka;
  • szefowie misji dyplomatycznych oraz członkowie personelu dyplomatyczno- konsularnego misji, czyli osoby posiadające stopień dyplomatyczny oraz członkowie ich rodzin;
  • cudzoziemcy posiadające prawo stałego lub czasowego pobytu na terytorium RP;
  • cudzoziemcy posiadający prawo do pracy na terytorium RP tj. cudzoziemcy uprawnieni do wykonywania pracy na takich samych zasadach co obywatele polscy,
  • posiadający zezwolenie na pracę, zezwolenie na pracę sezonową, oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium RP;
  • w szczególnie uzasadnionych przypadkach, nieuwzględnionych powyżej, komendant placówki Straży Granicznej, po uzyskaniu zgody komendanta głównego Straży Granicznej może zezwolić cudzoziemcowi na wjazd na terytorium RP, w trybie określonym w ustawie z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach;
  • cudzoziemcy, którzy prowadzą środek transportu służący do przewozu towarów.

Zakaz rejestracji zagranicznego aktu urodzenia dziecka rodziców tej samej płci.

W uchwale z dnia 2 grudnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny (II OPS 1/19) stwierdził, że w świetle polskiego prawa nie jest dopuszczalne wpisanie do polskich ksiąg stanu cywilnego zagranicznego aktu urodzenia dziecka rodziców tej samej płci. Tym samym został w Polsce utrzymany zakaz adopcji dzieci przez pary homoseksualne.

Transkrypcja takiego zagranicznego aktu urodzenia byłaby sprzeczny z zasadami polskiego porządku prawnego. Zgodnie z art. 18 Konstytucji małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej. Zasady wynikające z Konstytucji znajdują odzwierciedlenie w przepisach rangi ustawowej. Ustawodawca nie przewidział w nich możliwości wpisania do polskiego aktu stanu cywilnego jako ojca osoby płci żeńskiej O niedopuszczalności uznania adopcji dziecka przez osoby tej samej płci ze względu na klauzulę ordre public decyduje w tym przypadku w zw. z art. 1 § 1 k.r.o., w połączeniu z art. 18 Konstytucji (M. Wojewoda (w:) System prawa prywatnego. Prawo prywatne międzynarodowe. Tom 20c op. cit., s. 561). Prawo polskie nie zna instytucji "rodziców jednopłciowych" i nie przyznaje związkom partnerskim praw rodzicielskich.

NSA stwierdził również., że prawo Unii Europejskiej nie przewiduje bezwzględnego obowiązku uznania skutków zagranicznego aktu stanu cywilnego oraz jego przeniesienia do krajowego rejestru stanu cywilnego. Odmowa przeniesienia zagranicznego dokumentu do krajowego rejestru stanu cywilnego może być uzasadniona zastosowaniem krajowej klauzuli porządku publicznego.

Tekst orzeczenia

Zmiana przepisów o obywatelstwie polskim

Zgodnie z ustawą z dnia 21 lutego 2019 r.o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochroany osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) zmieniono ustawę o obywatelstwie polskim. Zostały zwiększone uprawnienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawach o nadanie obywatelstwa polskiego oraz zrzeczenie się obywatelstwa polskiego.

Prezydent może zwrócić się do wybranych przez siebie organów, organizacji lub instytucji o udzielenie informacji, które mogą mieć istotne znaczenie w sprawie o nadanie obywatelstwa polskiego. Organy, organizacje lub instytucje, obowiązane są udzielić pisemnej informacji w terminie 30 dni od dnia otrzymania zapytania. W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin ten może być przedłużony do 3 miesięcy, o czym organ, organizacja lub instytucja obowiązana do udzielenia informacji powiadamia Prezydenta.

Osoby narodowości rosyjskiej, białoruskiej, ukraińskiej, litewskiej, łotewskiej, czy estońskiej.

Zgodnie z ustawą o z dnia 9 stycznia 1951 roku o obywatelstwie polskim z chwilą wejścia w życie tej ustawy w dniu 19 stycznia 1951 roku osoby narodowości rosyjskiej, białoruskiej, ukraińskiej, litewskiej, łotewskiej, czy estońskiej. które wprawdzie w dniu 31 sierpnia 1939 r. miały obywatelstwo polskie, jednak mieszkały stale za granicą utraciły obywatelstwo polskie.

Głównym celem takiej regulacji było oczywiście pozbawienie obywatelstwa polskiego osób zamieszkałych na stałe w ZSRR które nie były narodowości polskiej. Jednak należy też zauważyć, że ustawa pozbawiła również obywatelstwa polskiego emigrantów np. w USA czy Brazylii, jeżeli tylko okazało się że nie byli narodowości polskiej.

"Czasowe" obywatelstwo polskie kobiet urodzonych zagranicą przed 19 stycznia 1933 roku

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 lipca 2018 roku sygn.. akt IV Sa/Wa 1212/18 (niepublikowany) uznał, że jeżeli małoletnia nabyła obywatelstwo obce pod rządami ustawy z 1920 roku o obywatelstwie państwa polskiego to traciła obywatelstwo z chwilą osiągnięcia pełnoletniości. Sąd uznał, że dotyczy to kobiet, które osiągnęły pełnoletność w okresie obowiązywania ustawy z 1920 roku, czyli tych urodzonych przed 19 stycznia 1933 roku.

Sąd argumentował, że gdy kobieta była małoletnia to jej obywatelstwo było związane z obywatelstwem ojca i przez to niejako chronione. Natomiast z chwilą osiągniecia pełnoletniości ochrona ta ustawała i kobieta traciła obywatelstwo polskie na skutek tego że nabyła obywatelstwo obce przy urodzeniu (albo później na skutek naturalizacji),

Nie sposób zgodzić się z taką argumentacją. Po pierwsze jest ona sprzeczna z językową wykładnią przepisów, które przewidywały utratę obywatelstwa polskiego przez kobiety na skutek nabycia obywatelstwa obcego. Zasada ta nie dotyczyły córek ślubnych, których obywatelstwo było powiązane z obywatelstwem ojca. Skoro zatem zadziałał wyjątek to do utraty obywatelstwa nie dochodziło w chwili nabycia obywatelstwa obcego. Natomiast z chwilą osiągniecia pełnoletniości nie dochodziło do utraty obywatelstwa bo w tym dniu nie dochodziło do nabycia obywatelstwa obcego. Po drugie wykładnia sądu jest sprzeczna z konstytucyjną zasadą trwałości obywatelstwa polskiego. Nikt nie może być pozbawiony obywatelstwa polskiego bez wyraźnej podstawy prawnej. Tymczasem wykładnia sądu jest nad wyraz prawotwórcza i powoduje powstanie stanu tzw. czasowego obywatelstwa. Powstaje zatem kategoria obywateli niejako „na chwilę”, który z określoną przestaną być obywatelami. Niestety zaprezentowana przez Sąd wykładnia wpisała się w kontrowersyjną wykładnię tzw. czasowego obywatelstwa mężczyzn, którzy przestali podlegać obowiązkowi służby wojskowej. Należy jednak mieć nadzieję, że zaprezentowany pogląd będzie odosobniony i nie znajdzie uznania w oczach Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Do USA bez wizy

Polskie obywatelstwo daje prawo do podróżowania do USA bez wizy. Polska została formalnie włączona do Programu Ruchu Bezwizowego (Visa Waiver Program). Od 11 listopada 2019 r. należy tylko wypełnić elektroniczny formularz (Elektroniczny System Autoryzacji Podróży (ESTA) i wnieść opłatę 14 USD.

Obywatelstwo polskie da prawo do podróży do USA bez wizy

Polska została oficjalnie nominowana do przystąpienia do amerykańskiego Programu Ruchu Bezwizowego (Visa Waiver Program (VWP)). Przewiduje się, że proces wejścia Polski do Programu Ruchu Bezwizowego potrwa kilka miesięcy i będzie możliwe najwcześniej na początku stycznia 2020.

Obowiązki dowodowe organu administracji w sprawach obywatelstwa polskiego

W wyroku z dnia 22 lutego 2018 roku ( LEX nr 2462771II OSK 1233/16), NSA stwierdził że organy administracji nie są zwolnione z samodzielnego prowadzenia postępowania dowodowego i nie mogą jego ciężaru w całości przerzucać na stronę postępowania.

W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził m.in. że organ administracji powinien np. samodzielnie poszukiwać aktów stanu cywilnego.

Wyrok NSA

Zasady udostępniania archiwalnych aktów stanu cywilnego

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 stycznia 2019 roku (sygn. akt II OSK 417/17) przypomniał, zasadę powszechnego dostępu do zasobów archiwalnych (art. 16a ust. 1 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach). W myśl art. 16a ust. 1 tej ustawy "Każdemu przysługuje prawo dostępu do materiałów archiwalnych".

Również stare akty stanu cywilnego powinny być dostępne na takich samych zasadach jak zasoby archiwalne. Dotyczy to aktów starszych niż 100 lat w zakresie akt urodzenia, akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego dotyczące akt urodzenia; 80 lat – w zakresie akt małżeństwa, akt zgonu oraz akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego dotyczących aktów małżeństwa i aktów zgonu (art. 28 ust. 4 ustawy o aktach stanu cywilnego).

Wyrok NSA

Po wyborach prezydenckich w USA

Obywatelstwo Rzeczpospolitej Polskiej daje noszącej je osobie wiele praktycznych korzyści, także w zakresie tzw. obywatelstwa Unii Europejskiej (m. in. swobodna migracja między państwami UE, wybór miejsca zamieszkania, podejmowanie pracy etc.). W związku z wynikiem wyborów prezydenckich w USA przypominamy, że wiele osób mieszkających poza granicami Polski, jest w świetle prawa obywatelami polskimi. Jeśli zastanawiasz się, czy posiadasz polskie obywatelstwo i chciałbyś skorzystać z procedury potwierdzenia obywatelstwa polskiego, możemy rozwiać Twoje wątpliwości.
Wstępna analiza sprawy jest bezpłatna.

Skutki Brexitu dla Polaków

Wynik referendum w sprawie dalszego członkostwa Wielkiej Brytanii w Unii Europejskiej mało kogo pozostawił obojętnym. Oprócz licznych i trudnych do przewidzenia konsekwencji politycznych, społecznych czy gospodarczych ewentualne opuszczenie przez Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii struktur Unii Europejskiej będzie mieć namacalne skutki dla jego obywateli. Utracą oni nadane im przez art. 20 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej obywatelstwo Unii Europejskiej przysługujące każdemu obywatelowi państwa członkowskiego.
Jednak nie wszyscy obywatele Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej muszą utracić obywatelstwo UE. Ci z nich, którzy mają polskich przodków mogą skorzystać z procedury potwierdzenia polskiego obywatelstwa, gdyż nabyli oni z mocy prawa polskie obywatelstwo, jeśli ich przodkowie go nie utracili. Kancelaria Adwokacka Adwokat Piotr Stączek od wielu lat i z wieloma sukcesami reprezentuje klientów w postępowaniach dotyczących potwierdzania posiadania polskiego obywatelstwa. Jeśli masz wątpliwości, co do swojego polskiego obywatelstwa, zwróć się do nas.
Wstępna analiza sprawy jest bezpłatna.

adwokat - sprawy imigracyjne

Kancelaria Adwokacka, Adwokat Piotr Stączek specjalizuje się w prawie imigracyjnym.

adres kancelarii:
02-796 Warszawa, ul. Wąwozowa 11

telefon

tel: 22 499 33 22
faks: 22 448 09 97

Pomoc online