Aktualności

Wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie WSA w Warszawie oraz zobowiązał Wojewodę Mazowieckiego do merytorycznego rozpoznania wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. Sprawa dotyczyła pozostawienia wniosku bez rozpoznania z uwagi na niepodanie szczegółowych danych dotyczących wstępnych wnioskodawczyni do drugiego stopnia.

Organ uznał, że brak pełnych danych personalnych dziadków (m.in. nazwisk rodowych, dat i miejsc urodzenia, danych ich rodziców, stanu cywilnego i obywatelstwa) stanowi brak formalny w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a., co uzasadniało pozostawienie wniosku bez rozpoznania. NSA nie podzielił tej wykładni.

Sąd wyraźnie rozróżnił braki formalne podania od elementów materialnoprawnych podlegających ocenie na etapie merytorycznym. Do braków formalnych należą przede wszystkim elementy wskazane w art. 63 k.p.a. oraz podstawowe dane identyfikujące wnioskodawcę wynikające z ustawy o obywatelstwie polskim. Natomiast szczegółowe dane dotyczące wstępnych do drugiego stopnia, o których mowa w art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy, służą ustaleniu stanu faktycznego sprawy i nie stanowią warunku formalnego wszczęcia postępowania.

NSA podkreślił, że wezwanie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. nie może prowadzić do przedwczesnej oceny merytorycznej wniosku. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie zna określonych danych i mimo należytej staranności nie jest w stanie ich ustalić, organ nie może stosować rygoru pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Obowiązek przedstawienia danych i dokumentów nie zwalnia organu z prowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Wyrok ma istotne znaczenie praktyczne – ogranicza nadmierny formalizm w sprawach o potwierdzenie obywatelstwa polskiego i potwierdza, że brak pełnych danych dotyczących przodków, zwłaszcza przy obiektywnej niemożności ich ustalenia, nie może zamykać stronie drogi do merytorycznego rozpoznania jej wniosku.